In Linie-Doornbos en Kesteren-Muizenberg in Breda kregen bewoners de ruimte om zelf te bepalen wat hun buurt nodig heeft. Braakliggende terreinen veranderden in groene speel- en ontmoetingsplekken, bewoners ontdekten nieuwe talenten in hun eigen wijk en er ontstonden initiatieven die nog steeds doorgaan.
In plaats van met een kant-en-klaar plan de wijk in te gaan, werd eerst gekeken waar al initiatieven en ideeën waren. Tijdens bewonersavonden en een buurtsafari in Linie-Doornbos vertelden bewoners wat zij belangrijk vonden.
Op basis van de ideeën uit de buurt werden drie plekken geselecteerd om mee aan de slag te gaan: twee braakliggende terreinen van de woningcorporatie en het schoolplein van een basisschool.
In beide wijken hebben we eerst heel goed gekeken waar we echt iets konden betekenen. We zijn niet iets nieuws begonnen, maar zijn aangehaakt bij bestaande programma’s en hebben vervolgens de energie en het enthousiasme van bewoners gevolgd. Zij hebben besloten, wij hebben alleen meegeholpen.
De plannen voor de nieuwe plekken werden niet alleen bedacht door professionals. Juist de mensen uit de wijk hielpen mee om de plannen werkelijkheid te maken.
Jongeren gingen met kruiwagens aan de slag om puin van de terreinen te verwijderen. Cliënten van De Moerbei, een plek voor dagbesteding en activering, bouwden mee aan verschillende onderdelen. Zo ontstond onder andere een speelschip in de zandbak, een calisthenicspark dat aansluit bij de wensen van de buurt en een plek waar jongeren kunnen gamen, compleet met groen dak.
Door gebruik te maken van de talenten en mogelijkheden die al in de wijk aanwezig waren, kon er samen veel worden gerealiseerd.
Wim Ruis: ‘Door zoveel talenten in de wijk in te zetten hebben we met elkaar ontzettend veel kunnen realiseren voor relatief weinig geld. Nog belangrijker: het heeft bewoners vertrouwen en eigenaarschap gegeven.’
Een van de terreinen veranderde in het Pukplein, een levendige speelplek. Het andere terrein werd een groene buurtmoestuin: de Pluktuin.
Op 24 september 2020 werden beide plekken officieel geopend. Inmiddels weten bewoners de plekken goed te vinden. Op een mooie dag spelen er zomaar honderd kinderen op het Pukplein.
Ook in de Pluktuin gebeurt meer dan alleen tuinieren. Bewoners ontmoeten elkaar er en leren elkaar beter kennen.
Een bewoner verteld: ‘We wonen al 15 jaar naast elkaar en sinds we elkaar ontmoeten in de Pluktuin ken ik je voornaam.’
Een mooie illustratie van wat een fysieke plek kan betekenen: niet alleen meer groen of een nieuwe speelplek, maar ook meer contact tussen mensen uit de buurt.
De betrokkenheid bij de plekken stopt niet na de aanleg. Vanuit de door bewoners opgerichte Stichting Pukplein ontstonden nieuwe initiatieven.
Zo startten bewoners een zwerfvuilteam dat iedere week de buurt in trekt. Het team begon met vijf bewoners en groeide uit tot meer dan 25 betrokken buurtbewoners.
Dat is misschien wel een van de mooiste resultaten van Gezonde Buurten: bewoners die niet alleen meedenken over hun buurt, maar zich er ook na afloop voor blijven inzetten.
De aanpak kreeg vervolgens een vervolg in Kesteren-Muizenberg. Daar werd aangesloten bij de ontwikkeling van twee routes die speel- en ontmoetingsplekken met elkaar verbinden.
Ook hier bepaalden bewoners mee hoe de plekken eruit konden komen te zien. Met maquettes maakten zij hun ideeën zichtbaar voor de twee locaties: het versteende Achterhamplein en het voetbalveld waar veel ganzen zitten.
Zo ontstonden plannen om ook deze plekken aantrekkelijker te maken voor spelen, bewegen, groen en ontmoeten.
Het verhaal van Breda laat zien dat een Gezonde Buurt niet begint met een ontwerp, maar met kijken, luisteren en aansluiten bij wat er al is.
Door bewoners ruimte te geven, gebruik te maken van talenten uit de wijk en samen te werken met bestaande initiatieven, ontstaat er meer dan een nieuwe speelplek of een groen plein.
Er ontstaat een plek van de buurt. En misschien nog belangrijker: een buurt die zelf in beweging komt.
Je staat er als gemeente niet alleen voor. Tijdens een informatiegesprek vertellen we hoe we je kunnen helpen met trainingen, begeleiding en procesondersteuning. Zodat je samen met bewoners kunt werken aan een Gezonde Buurt.
